Ռուբիկոն

Սոնետների պսակ

Հրապարակվել է
21 սեպտեմբերի 2021

Ու համրացած տանջանքի հետքերն ես դեռ

պահպանում` Նշանները հակամետ – որպես սառույց ու կրակ:

Մեծ «Այո»-ի ու «Ոչ»-ի մրրկասյուներն են փլվել:

Տեսանումի Լճերից մինչև ծովը Փոթորկուն,

Ցնորական ձգտումից` առ բևեռներն աստղահուն,

Ուր մայր մտնող արևի վերջին շողը չի հալվել,

Մինչ կրկեսները մթին Maro Tenebrarum7-ի –

Դու քար կտրած խոյացում ու պոռթկում ես ցասումի:

Երկնասլաց մի տապար քո Լուսնային Ալպերին

Խորունկ մի սպի է թողել` դաժանորեն կարծրացած:

Դու գանգամաշկը հանած նույն երկիրն ես, որ վերից

Սառը սարսափ է սփռում ոլորտներում համրացած:

 12

Սառը սարսափ է սփռում ոլորտներում համրացած

Տեսքդ` այնկողմ սահմանից ժամանակի ու հուշի:

Քիմեռների շիրմատուն` անմեկնելի, անհաշիվ,

Փշուր եկած Սկիհի բեկոր ես մի քարացած:

Հրեշտակային կաճառի երգչախմբից անթերի

Ոլորտների Արարիչ Աստըծո դեմ հառնեց վեր,

Ըմբոստացավ դարերում Լուսաստըղը-Լյուցիֆեր`

Խռեվարար իշխանը Զենիթի ու Նադիրի:

Մահ քանդակեց մեզ տրված արձաններին մարմնեղեն,

Բեկորները կեցության կերտեց «Ես»-ով հրեղեն,

Գերեվարված մեր մտքին թռիչք տվեց ու թևեր,

Սակայն ինքը տապալվեց դեպի անդունդ, դեպի ցած:

Տիեզերքի արարման կմախք դարձար կարևեր –

Դու` կարոտի աղաղակ – որպես սառույց թանձրացած:

13

Դու` կարոտի աղաղակ – որպես սառույց թանձրացած,

Միահյուսվածք ցասումի, հպարտության, զրկանքի,

Թևաբախումն ես անթև, բայց անսահման քո կամքի,

Ջղակծկված մարմինըդ մաշվող աստղ է խունացած:

Ոգիներին հագցրած զսպաշապիկ ու պատյան,

Դու` Պայքարի Գրաալ8 – հաղորդությամբ դառն աղի,

Հոգիների Գողգոթա պիտի մնաս դառնաղի,

Քանի դեռ ժամը երկրի չի լրացել հավիտյան:

Ով մեռյալներ, Դժոխքի խորին խոսքը ճանաչեք.

«Դանդաղ գործող թույնի պես կքայքայեմ մահաբեկ

Մարմինը ձեր հողի մեջ, լուսնի վրա` ձեր հոգին»:

Դու երկրի շուրջ պտտվող այն մութ չղջիկն ես միակ,

Որ խմում է երազում հոսանքները մեր կյանքի,–

Վաղուց մերժված աշխարհի դեռ ընչաքաղց մի դիակ:

14

Վաղուց մերժված աշխարհի դեռ ընչաքաղց մի դիակ,

Ճակատագրով գամված ես երկրագնդին կենդանի.

Խռովարար մեր հոգուն տրվում է միշտ անհունից

Գինու հետ աղ, մոխրի հետ` չարչարանաց

պարունակ:

Դատաստանի օրը մեծ իբրև վերին մի համբույր

Մեզ կծածկի ծիրանին` ճորտ լինենք թե վեհապետ:

Գերեվարված արևներ ցրիվ կգան առհավետ

Հեսու Բեն-Փանդիրայի9 ոտքերի տակ խնկաբույր:

Բայց պսակի մատանին նեղ է գալիս մեզ համար.

Մեզ թողնելով հայացքիդ ոգորումները խավար–

Հեռուներին ես նայում կերպարանքով անծանոթ:

Եվ քո առաջ` քո լույսի, քո Գաղտնիքի խորության–

Խոնարհվում եմ ահա ես ակնածանքով վարանոտ,

Ոլորտներում երկնային դու` մարգարիտ լռության:

15

Ոլորտներում երկնային դու` մարգարիտ լռության,

Բեղմնավորման տիրուհի ու կանթեղ ես երազի,

Զոհասեղան` գիշերվա հմայության ու լույսի,

Ալիքների թագուհի` ջրերի մեջ մենության,

Ի˜նչ թախիծով մեր խոնավ անդունդներից մթամած

Քեզ են աճում խաչերի մշուշներով ակաթե,

Դեպի գունատ Դիանան, ցասումնալից

Հեկատեն Օձագալար երազներ – սկսած ու չավարտված:

Ե՛վ անսփոփ է այնպես, և՛ դառնորեն ցանկալի

Ադամանդյա ցնորքը կնճիռներիդ ծալքերի:

Փայլարը քո ծովերի բոցկլտում է միայնակ,

Սառը սարսափ է սփռում ոլորտներում համրացած:

Դու` կարոտի աղաղակ – որպես սառույց թանձրացած,

Վաղուց մերժված աշխարհի դեռ ընչաքաղց մի դիակ:

Ծանոթագրություններ

  1. LUNARIA – Լուսնային (լատ.):
  2. Էմպուզ կամ Էմպուսա – Հադեսի անդրշիրիմյան թագավորությունում ավանակի ոտքերով արնախում ուրվական (հուն. դից.):
  3. Իո – Գեղեցկուհի, որին սիրում է Զևսը` աստվածների արքան, և իր կնոջ` Հերայի ցասումից թաքցնելու համար նրան կով է դարձնում: Բայց Հերան մի հրեշավոր բոռ է ուղարկում նրա հետևից: Բոռն իր խայթով երկրե-երկիր է քշում ձյունաճերմակ կով դարձած թշվառին:
  4. Դեպի գունատ Դիանան, ցասումնալից Հեկատեն – Դիանան Զևսի դուստրն է, լուսնի աստվածուհին: Եռամարմին ու եռագլուխ Հեկատեն նույնպես դիցաբանության մեջ հասկացվել է որպես լուսնի աստվածություն:
  5. «Կլինեք քանց աստվածներ» – նկատի ունի Հին Կտակարանի լեգենդը Ադամի ու Եվայի մասին. նրանց գայթակղում է օձը և հրամցնում «Բարու և Չարի իմացության» ծառի պտուղը:
  6. ”Volva” – պտտվող (լատ.):
  7. Maro Tenebrarum – ծով մթամած (լատ.):
  8. Գրաալ – Այն անոթը, որի մեջ արյուն է հեղվել Հիսուսի`գեղարդից խոցված կողից:
  9. Հեսու Բեն Փանդիրա – հոգևոր գործիչ նախաքրիստոնեական Հրեաստանում:

Ռուսերենից թարգմանությունը` Հրաչյա Բեյլերյանի

Կարդալ նաև

Գրականություն Ինքնակենսագրություն Մաքսիմիլիան Վոլոշին (1925թ.) 49 տարեկան եմ դառնում: Կյանքիս յոթերորդ յոթնամյակն եմ ապրում, որ ճշգրիտ տրոհվում է հետևյալ փուլերի. 1-ին յոթնամյակ. ՄԱՆԿՈՒԹՅՈՒՆ (1877-1884) Կիրիենկո-Վոլոշինները Զապորոժյեի կազակներ էին. մայրական կողմից` գերմանացիներ, ռուսացած`… Գրականություն Մաքսիմիլիան Վոլոշինի տուն-թանգարանը Անդրեյ Բելի Այցելելով տունը, որտեղ երկար տարիներ ապրել, աշխատել, մտածել և ստեղծագործել է Մ.Ա. Վոլոշինը, ես լեցուն էի պայծառ տրտմության միջից շողարձակող բերկրալի տպավորություններով. տրտում` այն բանից, որ հեռացել է շատ մեծ մարդու նշանակալից կյանքը. սակայն այդ… Գրականություն Հուշեր Մաքսիմիլիան Վոլոշին Հիշում եմ 1919-1920թ.թ. ձմեռը (գրառված է 18.04.1932թ.): Հիշողություններ Մանդելշտամի մասին: Երբ նա ժամանեց Կոկտեբել, ես Ռուսաստանում չէի, Փարիզում էի և հիշում եմ մորս նամակը. «Հիմա քո սենյակում ապրում է երիտասարդ պոետ Մանդելշտամը: Դու…