«Սուպրեմատիզմ, Աշխարհը որպես առարկայազուրկ կամ հավերժական հանդարտություն»

Այդպես և մարդը` երեք կետերում էլ նույն բանին` ծանրության բաշխմանն է ձգտում, <որպեսզի> ինքն էլ անկշռության մեջ հայտնվի, այսինքն` մտնիԱստծո մեջ: Բայց արդյո՞ք ճշմարիտ է, որ մարդը ձգտի Աստծուն, որի հետ խզում էր տեղի ունեցել: Մարդը նրա կողմից աշխատանքի հավերժականաքսոր ուղարկված ոճրագործ դարձավ: Արդյոք ամբողջովին հեռացա՞ն նրանք իրարից, թե՞ ոչ: Ոչ,

Աստված նրան չի թողել, մարդու ամեն քայլի հետ նա ևս առաջանում է, կամ էլ` մարդը ոչ մի քայլ չի կարող անել առանց Աստծո (հանրակեցություն):

Աստված նրան ուղեկցում է այսօր, երեկ և վաղը, և այդպես երկուսով օրեցօր ետևից գնում են նրանք`աշխատանքում փոշիացնելով մեղսականծանրությունը: Եվ այն բանում, որ նրանք միասին են ընթանում, արարվում է կյանքը: Եվ ո՞ւր են նրանք գնում: Դեպի իրենց են գնում, դեպիկատարելություն, դեպի հավերժական հանգիստը, և մարդն ընթանում է իր բոլոր ջանքերի գնով: Նրա բոլոր ջանքերը կատարելություններ արտադրելունեն ծառայում, և լոկ այն պատճառով, որ դրանք քայլեր են առ կատարելություն, <դրանք> իմաստ ու նպատակ ունեն:

Բայց միևնույն ժամանակ, գնալով առ Աստված` մարդը մտադիր է տապալել նրան: Բայց ինչպես դա անել և ինչ է պետք անել Աստծուն տապալելուհամար, եթե Աստված ներկա է մարդու ստեղծած յուրաքանչյուր իրի մեջ: Չէ՞ որ յուրաքանչյուր իր կառուցված է կատարելության հաշվարկով, այսինքն` Աստծո մեջ: Որևէ իր դեռ Աստված չէ, անշուշտ, քանի որ այն <ընդամենը> հղվում է առ Աստված. այն միտք է, իսկ միտքը դեռ Աստված չէ որպեսհավերժական ազատ հանգիստ: Տապալել Աստծուն նշանակում է տապալել իրերի կատարելությունը, իսկ մարդն այդ կատարելության վրա էհաստատված, դեռ նրանում է գտնվում այս էակը:

Եվ այսպես, հանրակեցությունն իր համար Աստված ստեղծեց, քանզի առարկայազուրկ տիեզերքը նրա ներկայության մասին ոչինչ չասաց, այն նրանցույց չտվեց Աստծո գտնվելու վայրը: Նա ինքը եզրակացրեց, որ բնությունը աներևակայելի անսահման երևույթների մեծ արարչի մասին խոսող նշան է: Եվ կառույցն, – Աստված որպես բացարձակ, որպես կատարելություն, – ամուր է կառուցված:

Ժողովուրդները տարբեր կերպ են պատկերում նրան, բայց ինչպես էլ որ պատկերեն, բոլոր պատկերացումները համընկնում են մի բանում` Աստվածկատարելություն է: Աստծո` իբրև կատարելության սահմանումը բացարձակ կատարելությունն է: Իսկ ի՞նչ է, որ հավերժորեն կանգնած է մարդու առջև, եթե ոչ կատարելության մասին միակ հարցը: Դա էլ հենց կլինի նրա Աստված` այլ բառերով արտահայտված:

17.       Յուրաքանչյուր մարդ ձգտում է իր կատարելությանը, ձգտում է առավել մոտ լինել Աստծուն, քանզի Աստծո մեջ է նրա կատարելությունը: Հետևաբար մարդու յուրաքանչյուր քայլ պետք է որ Աստծուն ուղղելի լինի, ինչի համար նա ուղիներ ու միջոցներ է որոնում, պարզապես Աստվածայիննշաններ է փնտրում:

Նվաճումների մասին մտածելով` նա երկու ճանապարհ է կառուցել իր համար` Կրոնական տեխնիկումը և Քաղաքացիականը կամ գործարանայինը, Եկեղեցին և Ֆաբրիկան:

Կրոնական տեխնիկումը ձգտում է մարդուն դարձնել ոգով ժամանակակից և հոգևոր կատարելության միջոցով է ձգտում հասնել Աստծուն: Կրոնականտեխնիկումը փոփոխում է իր համակարգերը, կատարելագործում է դրանք: Այստեղից էլ ահա կրոնական համակարգերի բազմազանությունը, որոնքիրենցից ներկայացնում են Աստծուն հասնելու մոտակա ճանապարհը:

Երկու տեխնիկումներն էլ միանման նպատակ ունեն, երկուսի առջև էլ տեխնիկական խնդիրների կատարելագործումներն են, որոնց միջոցով հնարավորէ հասնել նպատակին կամ իրագործել այն:

Ինչպես խորքային, <այնպես> և արտաքին առումներով <ամեն ինչ> նման է` ծիսայնություն, սրբազան վերաբերմունք, հավատ, ապագայի հույս: Ինչպեսեկեղեցին ունի իր առաջնորդները` կրոնական կատարյալ համակարգերի հայտնագործողները, այնպես էլ գործարանային տեխնիկումն ունի իրառաջնորդները: Առաջինն ընդունում ու պատվում է իր առաջնորդներին, երկրորդը` իր:

Երկուսի պատերն էլ նույն կերպ զարդարված են դեմքերով կամ դիմանկարներով, ինչպես առաջինում, նաև երկրորդում նույն կերպ` ըստ իրենցարժանավորության ու կարգի` նահատակներ ու հերոսներ կան, նրանց անունները նույն կերպ սրբոց կարգն են դասվում:

Այսպիսով, տարբերություն չկա, բոլոր առումներով ամեն ինչ նման է, քանի որ նման է խնդիրը, նման է նպատակը, և իմաստը` Աստծո որոնումը:

Եթե Քրիստոսն ասել է` Աստծուն մի որոնեք որևէ այլ տեղ, քան ձեր մեջ, ապա ցանկացած տեխնիկ էլ կարող է ասել` իրի կատարելությունը փնտրեքմիայն ձեր մեջ:

Բայց ինչպես առաջին, այնպես էլ երկրորդ <դեպքում> անհնար է գտնել այդ տեղը նաև մեր մեջ, քանզի որտե՞ղ եմ ես սկսվում և որտե՞ղ ավարտվում: (Ի~նչ խելահեղ որոնումներ է հնարել հանրակեցությունը):

Բայց, ամեն ինչից անկախ, մարդը երկու ճանապարհով է որոնում Աստծուն: Դրանց միջև վեճը կայանում է կամ կարող է կայանալ լոկ այն մասին, թե այդհամակարգերից որն ավելի արագ կհասնի այն տեղին, ուր առաջինի դեպքում կգտնվի Աստված, երկրորդի դեպքում` գործնական կատարելությունը, այլոչ թե նախապաշարումների համար միմյանց մեղադրելու մասին: Չէ՞ որ ինչպես առաջինին, այնպես էլ երկրորդին կարելի է մեղադրելնախապաշարման համար. առաջինին` Աստծուն, երկրորդին` կատարելության հասնելու <նախապաշարման> համար: Եվ եթե մեղադրողը չկարողանամեղադրել, ապա կապացուցի միայն, որ մարդը գնում է առ Աստված` որպես կատարելության մարդկային սահմանը: Իսկ կատարելության հարցըքննելով` կտեսնենք, որ Աստծուն կամ կատարելությանը որպես բացարձակի հասնելը նախապաշարում է:

18.       Մարդն Աստծուն միտումնավոր կերպո՞վ է բացարձակ կատարելության վերածել, թե՞ պատահաբար: Բայց ամեն դեպքում Աստծուն բացարձակիմեջ սահմանելիս մարդու կողմից սահման է դրվել, քանի որ հակառակ դեպքում երբևէ չէր հասնի Աստծուն: Բացարձակը կատարելությունների սահմաննէ, և եթե Աստված սահմաններ չունենար, մարդուն հնարավորություն չէր տրվի հասնել նրան: Բայց մյուս կողմն այլ բան է ասում. օրինակ` տիեզերքըսահմաններ չունի, կատարելությունը որպես Աստված անսահման է, ուստիև դժվար է բացարձակը սահմանել: Բայց ըստ եկեղեցու տեսակետի` Աստվածսուրբ է, հետևաբար բացարձակը սահմանվում է իբրև անմեղանչելիության կատարելություն, բայց ինքը անմեղանչելիությունը, ինչպես և Աստծոկատարելությունը, ամենաահարկուի մեջ պետք է կայանա` դա իմաստն է: Այս փորձաքարով են ահա բաժանվում այդ երկուսի` ֆաբրիկայի ու եկեղեցուճանապարհները:

Աստված պետք է որ իմաստ լինի, ուստիև նրա կատարելությունը պետք է որ իմաստ ունենա: Ի՞նչ իմաստի է նա հանգում: Եվ կարո՞ղ է Աստվածիմաստի հանգել: Ոչ, եթե Աստված իմաստի հանգի, ապա նա ինչ-որ ավելի մեծ բանի է հանգում, քան ինքն է, հետևաբար նա ինքը իմաստ լինել չիկարող, նա միայն մարդու իմաստն է:

Մյուս կողմից, եթե նա ինքնին ոչ-իմաստ է, ի՞նչ իմաստ է տեսնում մարդը նրանում և ինչի՞ է ուզում հասնել: Որո՞նք են նրան կատարելության հանգեցրածիմաստները, և` ի՞նչ կատարելության: Աստված չի կարող իմաստ լինել, իմաստը «ինչի» հարցն ունի միշտ, հետևաբար Աստված չի կարող նաևմարդկային իմաստ լինել, քանի որ հասնելով դրան որպես վերջնական իմաստի` նա չի հասնի Աստծուն, քանզի Աստծո մեջ սահմանն է, կամ, ավելիճիշտ, Աստծո դիմաց ծառանում է բոլոր իմաստների սահմանը, բայց սահմանից անդին է գտնվում Աստված, որի մեջ արդեն իմաստ չկա: